NACE Koduna Göre KDV Oranı Uygulaması Başlıyor

Gelir İdaresi Başkanlığının yeni düzenlemesiyle birlikte, işletmelerin faaliyet alanına (NACE – Faaliyet Kodu) uygun KDV oranı ile fatura düzenlemesi yakında zorunlu hale gelecek. Uygulamaya ilişkin tarihler netleştiğinde bu yazı üzerinden sizi bilgilendireceğiz.

GİB tarafından yapılan yeni düzenleme kapsamında; işletmelerin faaliyet alanlarına (NACE – Faaliyet Kodu) uygun KDV oranı ile fatura düzenlemesi zorunlu hale gelecek. Gelir İdaresi Başkanlığı, tanımlanan faaliyet kodu dışında farklı bir KDV oranıyla e-Belge düzenlenmesine izin verilmeyecek. 

Mevcut NACE (Faaliyet Kodu) bilgilerinizi Dijital Vergi Dairesi (İVD) üzerinden sorgulayabilirsiniz. NACE kodunuza karşılık gelen KDV oranınızı ilgili bağlantı üzerinden kontrol etmenizi önemle tavsiye ederiz.   

NACE kodlarınızda eksiklik olduğunu tespit etmeniz durumunda, Dijital Vergi Dairesi (İVD) üzerinden gerekli kontrolleri yaparak ekleme veya güncelleme başvurusunda bulunabilirsiniz. Başvuru adımlarını incelemek için tıklayın. 

Bizmu üzerinden e-Belge oluşturulurken sadece NACE (Faaliyet Kodu) bilgilerinizle uyumlu KDV oranları görüntülenecektir. Bizmu üzerinden NACE (Faaliyet Kodu) ile uyumlu olmayan KDV oranları kullanılarak e-Belge oluşturulduğunda veya gönderilmeye çalışıldığında Bizmu programlarında engellenecektir. 

Faaliyet alanında güncelleme ve ekleme ihtiyacı duyulursa, başvurunuzu gecikmeden yapmalısınız. Aksi takdirde, faaliyet alanı bilgileriniz doğru ve güncel değilse Bizmu’da bu işlemler engelleyecektir.  

Ek olarak, e-ticaret platformları üzerinden satış yapıyorsanız; ürünlerinize tanımlı KDV oranlarının, şirketinizin faaliyet alanını belirleyen NACE kodu ile uyumlu olup olmadığını satış yaptığınız platformların panelleri üzerinden kontrol etmeniz ve gerekli güncellemeleri yapmanız gerekir.  

GİB düzenlemeyle birlikte getirilen diğer kontroller ise şöyledir:  

• Sicil Bilgileri, Faaliyet Kodları ve Mükellefiyet Durumu: 

GİB’in belirttiği sicil bilgileri servislerinde faal olarak görünmeyen mükellefler için e-Belge düzenlenmesine izin verilmeyecek.   

• Ünvan, Vergi Dairesi Bilgisi:  

Belgeler üzerinde yer alan, belgeyi düzenleyene ait Ünvan, Adı Soyadı ve Vergi Dairesi bilgileri; GİB üzerinden temin edilen güncel veriler esas alınarak kullanılacaktır. 

• Gerçek Kişi Mükellefler (TCKN):   

Alıcı bilgilerinde Ad/Soyadı ve Vergi Kimlik Numarası (VKN) bulunması ve alıcının sistemler üzerinden TCKN bilgisinin tespit edilmesi halinde, düzenlenecek faturaların (e-Fatura veya e-Arşiv) TCKN bilgisi kullanılarak kesilmesi zorunludur. Tespit edilen TCKN’nin e-Fatura kayıtlı kullanıcısına ait olduğunun belirlenmesi durumunda ise faturaların e-Fatura olarak düzenlenmesi gerekmektedir. Bu kapsamda, programlarımızda gerekli kontroller sağlanacaktır. 

NACE Kodu Nedir? NACE Kodu Ne İşe Yarar?

NACE Kodu, işletmelerin yürüttüğü ekonomik faaliyetlerin sınıflandırılması amacıyla kullanılan, Avrupa Birliği ile uyumlu bir faaliyet kodu sistemidir. Türkiye’de vergi daireleri, ticaret sicili ve ilgili kamu kurumları tarafından işletmelerin faaliyet alanlarının tanımlanmasında esas alınır. Her işletme, ana faaliyet konusunu ifade eden en az bir NACE kodu ile kayıt altına alınır.

NACE Kodu Ne İşe Yarar?

NACE Kodu, işletmenin hangi faaliyeti yürüttüğünün resmî olarak belirlenmesini sağlar. Vergi uygulamaları, teşvikler, istatistiksel çalışmalar ve bazı idari yükümlülükler bu kodlar üzerinden değerlendirilir. Ayrıca, e-Fatura ve e-Arşiv Fatura gibi elektronik belge süreçlerinde uygulanacak KDV oranları ve kontroller açısından da NACE kodu bilgisi esas alınır.

NACE Kodu Kimler İçin Önemlidir?

NACE Kodu, yalnızca kuruluş aşamasındaki işletmeler için değil, faaliyet gösteren tüm mükellefler için önem taşır. İşletmenin faaliyet alanının resmî kayıtlarda doğru şekilde tanımlanması, farklı taraflar açısından çeşitli süreçleri doğrudan etkiler.

NACE kodu özellikle;

• Şahıs şirketleri, sermaye şirketleri ve diğer ticari işletmeler için,
• Serbest meslek erbapları açısından,
• e-Fatura ve e-Arşiv Fatura kullanan mükellefler için,
• e-ticaret faaliyeti yürüten işletmeler için,
• Vergi ve muhasebe süreçlerini yürüten mali müşavirler için önemlidir.

İşletmenin fiili faaliyet alanı ile kayıtlı NACE kodunun uyumlu olması; belge düzenleme, KDV oranı uygulamaları ve sicil kontrolleri gibi süreçlerin sorunsuz yürütülmesini sağlar. Bu nedenle NACE kodu bilgilerinin güncel ve doğru olması, hem mükellefler hem de süreci yöneten taraflar açısından kritik bir konudur.

Sizlere daha güvenli ve kullanıcı dostu bir deneyim sunmak amacıyla Bizmu’ya giriş yaparken 2 adımlı doğrulama (2FA) güvenlik katmanını kullanmanızı öneriyoruz. 

Bu rehberimizde 2 adımlı doğrulama ile Bizmu’ya nasıl giriş yapacağınızı adım adım sizlere aktaracağız.

2 Adımlı Doğrulama (2FA) nedir? Neden açmalıyım? 

2 Adımlı Doğrulama (2FA), hesabınızı korumak için ek bir güvenlik katmanıdır. Parolanızı girdikten sonra giriş yapabilmek için telefonunuzdaki kimlik doğrulama uygulamasından üretilen 6 haneli bir kod girmeniz gerekir. Bu sayede parolanız ele geçirilse bile yetkisiz kişilerin hesabınıza erişmesi büyük ölçüde önlenir. 

2FA, parolanıza ek olarak tek kullanımlık zaman bazlı kod (TOTP) kullanır. Bu kodlar 6 hanelidir ve genellikle her 30 saniyede bir yenilenir. 

Not: Kuruluşunuza bağlı tüm hesaplar kendi 2FA ayarlarını bağımsız şekilde etkinleştirebilir. Bir hesapta yapılan işlem diğer hesapları etkilemez. 

Eğer aynı e-posta adresiyle birden fazla hesabınız varsa (örneğin owner hesabı ve kullanıcı hesabı), 2 Adımlı Doğrulama bu e-posta üzerinden çalışır. Bu nedenle kimlik doğrulama uygulamasında üretilen tek seferlik kodu (OTP), aynı mail adresine bağlı tüm hesaplarınızda kullanabilirsiniz. 

Kurulum adımlarını tamamlayın  

2FA kurulumuna başlamadan önce cihazınıza bir kimlik doğrulama uygulaması yükleyin. Kullanabileceğiniz uygulamalardan bazıları: 

iPhone: Google Authenticator, Duo Mobile, 1Password, Authy, Microsoft Authenticator 

Android: Google Authenticator, Duo Mobile, 1Password, Authy, Microsoft Authenticator 

2FA aktifleştirme

1. Bizmu Web Portalı üzerinden hesabınıza giriş yapın. 

Etkinleştirme için web sitesi kullanılmalıdır. Mobil uygulamalardan yalnızca 2FA’nın açık/kapalı durumunu görüntüleyebilirsiniz.  

2. Profilim → Güvenlik Bilgileri bölümüne gidin. 

3. İki Adımlı Doğrulama → Etkinleştir seçin. 

4.  Hesabınızı doğrulamak için parolanızı girin. 

Bizmu hesabınıza giriş yapmış olsanız da güvenliğiniz için ek bir doğrulama adımı gerekmektedir. Bu işlem sırasında oturumunuz kapanmaz. Doğrulamayı sürdürmek istemezseniz sayfadan ayrılarak mevcut oturumunuzu kullanmaya devam edebilirsiniz. 

5. Açılan ekrandaki QR kodu, telefonunuza yüklemiş olduğunuz kimlik doğrulama uygulamasıyla tarayın.

QR kodu tarayamıyorsanız “Gizli anahtar ile etkinleştir” seçeneğini kullanabilirsiniz. 

6. QR’ı okuttuktan/ Gizli anahtarı girdikten sonra Devam Et’e tıklayın.

7. Ardından açılan sayfada uygulamanızda görünen 6 haneli kodu girip Etkinleştir’e tıklayın. 

8. Kod doğru girildiğinde 2FA etkinleşir ve güvenlik bilgileri kısmında özellik “Devre Dışı Bırak” olarak görünür. 

İpucu: Aynı QR kodunu birden fazla cihazda okutabilir veya kurulum anahtarını saklayarak ileride başka bir cihaza ekleyebilirsiniz. 

Altı haneli kodu doğru girmeniz halinde, 2 Adımlı Doğrulama etkinleşir. Sistem sizi otomatik olarak Profilim sayfasına yönlendirir ve güvenlik bilgileri bölümünde 2 Adımlı Doğrulama özelliği artık Devre Dışı Bırak seçeneğiyle görüntülenir. 

Aktifleştirme sonrası giriş yapma 

1. Bizmu Web Portalı üzerinden kullanıcı adı ve parolanızla giriş yapın. 

2. Açılan ekranda, kimlik doğrulama uygulamanızdaki 6 haneli kodu girin. 

3. 6 haneli kodu doğru yazmanız durumunda; otomatik olarak ana sayfaya yönlendirilirsiniz. 

2FA’yı devre dışı bırakma 

1. Bizmu Web Portalı üzerinden kullanıcı adı ve parolanızla giriş yapın. 

Devre dışı bırakmak için web kullanılmalıdır. Mobil uygulamalardan yalnızca 2FA’nın açık/kapalı durumunu görüntüleyebilirsiniz.

2. Açılan ekranda, kimlik doğrulama uygulamanızdaki 6 haneli kodu girin. 

Halihazırda oturumunuz açıksa tekrar giriş yapmanız gerek yoktur.

3. Profilim → Güvenlik Bilgileri bölümüne gidin. 

4. Devre Dışı Bırak seçeneğine tıklayın. 

5. Hesabınızı doğrulamak için parolanızı girin.

6. Ardından açılan sayfada uygulamanızda görünen 6 haneli kodu girin.

7. İki adımlı doğrulamayı devre dışı bırakabilmemiz için onayınız gerekmektedir. “Devre Dışı Bırak” butonuna tıklayarak bu güvenlik özelliğini kapatabilirsiniz.

8. Parola ve kod doğru girildiğinde 2FA devre dışı bırakılır ve güvenlik bilgileri kısmında özellik “Etkinleştir” olarak görünür. 

İki adımlı doğrulama devre dışı bırakıldıktan sonra, sonraki girişlerde OTP istenmeyecek; güncel e-posta ve parolanızla giriş yapmanız yeterli olacaktır. 

İpucu: İki adımlı doğrulamayı tekrar etkinleştirmek isterseniz, tüm adımları yeniden uygulamanız gerekir. Devre dışı bırakma işlemi, Authenticator uygulamanızdaki hesabınızı silmez; bu nedenle yeniden etkinleştirmek istediğinizde, ilgili tanımlamayı kaldırabilir veya yeni bir isimle tekrar tanımlama yapabilirsiniz. 

2FA uygulamasına erişimim yoksa? 

• Kod ve açık bir oturumunuz da yoksa, Destek ekibimiz 2 adımlı doğrulamayı devre dışı bırakmanıza yardımcı olacaktır. Bunun için bize, destek@bizmu.com e-posta adresinden ya da hafta içi saat 09.00-18.00 saatleri arasında 0212 963 00 20 numaralı hattımızdan ulaşabilirsiniz. 

Dijital sistemin ve elektronik alt yapının gelişmesine bağlı olarak aktif biçimde kullanmaya başladığımız e-uygulamalar ile hem kendine ve işletmene dair sorumluluk alanının genişliyor hem de tüm operasyonlarını daha pratik ve hızlı biçimde gerçekleştirdiğinden verimin artıyor. 

Pek tam da bu noktada zorunlu olarak tuttuğun ticari defterleri ne zaman tasdik edeceğini, açılış ve kapanış onaylarını ne zaman yapman gerektiğini ve bu işlemleri vaktinde yapmadığında hangi durumlarla karşılaşacağını biliyor musun?

e-Defter’e geçme şartları nelerdir?

e-Defter’e nasıl başvurulur?

Hangi defterleri ne zaman onaylayabilirsin?

2023 yılında kullandıkları yasal defterlerini 2024 yılında da kullanmak isteyenlerin, Vergi Usul Kanunu’nun (VUK) 222. maddesine göre 31 Ocak 2024 sonuna kadar tasdiki yeniletmeleri gerekir. 

2024 için hangi defterler tasdik edilecek?

1. Vergi Usul Kanunu’na göre 2023 yılında kullanılacak defterlerin tasdiki 

Vergi Usul Kanunu’nun (VUK) 222. maddesine göre tasdikte tabi olan defterler şöyle:

• Yevmiye defteri
• Envanter defteri 
• İşletme defteri
• Çiftçi işletme defteri
• İmalat ve istihsal vergisi defterleri
• Nakliyat vergisi defteri
• Yabancı nakliyat kurumlarının hasılat defterleri
• Serbest meslek kazanç defteri

Tasdik Zamanları:

• Öteden beri işe devam edenler: Defterin kullanılacağı yıldan önce gelen son ayda,
• Hesap dönemleri Maliye Bakanlığı tarafından tespit edilenler: Defterin kullanılacağı hesap döneminden önce gelen son ayda
• Yeniden işe başlayanlar: Sınıf değiştirenler ve yeni bir mükellefiyete girenler işe başlama, sınıf değiştirme ve yeni mükellefiyete girme tarihinden önce
• Vergi muafiyeti kalkanlar: Muaf oldukları tarihten başlayarak 10 gün içinde
• Tasdike tabi defterlerin dolması dolayısıyla veya çeşitli sebeplerle yıl içinde yeni defter kullanmaya mecbur olanlar: Bu defterleri kullanmaya başlamadan önce

1. Türk Ticaret Kanunu’na göre açılış ve kapanış onayı yapılacak defterler ve onay zamanları

Türk Ticaret Kanunu’nun Defter Tutma Yükümlülüğü’ne ilişkin 64. maddesinin 3. ve 4. fıkraları uyarınca fiziki ortamda tutulan aşağıdaki defterlerin açılış onayları, kuruluş sırasında ve kullanılmaya başlanmadan önce noter tarafından yapılır.

• Yevmiye defteri
• Defter-i Kebir 
• Envanter defteri
• Pay defteri
• Yönetim kurulu karar defteri
• Genel kurul toplantı ve müzakere defteri

Bu defterlerin izleyen çalışma dönemleri içindeki açılış onayları, defterlerin kullanılacağı dönemin ilk ayından önceki ayın sonuna dek (hesap dönemi takvim yılı olanlarda Aralık ayı içinde) notere yaptırılır.

Şirket türüne göre defter tasdiki prosedürü

1. Anonim şirketler: Ticari Defter Tebliği Geçici Madde 3/1 uyarınca mevcut durumda kullanılan defterler ile genel kurul toplantı ve müzakere defteri; yeterli yapraklarının olması şartı ve ilgili tebliğde geçen bilgilerden eksik olanların yazılması suretiyle açılış onayı yapılmadan kullanılmaya devam edilebilir.
2. Limited şirketler: Halen kullanılan ortaklar kurulu karar defterleri yeterli yapraklarının olması kaydıyla, genel kurul toplantı ve müzakere defteri olarak kullanılmaya devam edilebilir. (Ticari Defter Tebliği Geçici Madde 3/2)

Defter kapanış tasdiki zamanları nelerdir? Tasdik yapılmazsa ne olur?

Ticari defterlerini tutarken ve muhasebe sistemini kurarken referans alınan Vergi Usul Kanunu (VUK) hükümlerinde, kapanış tasdikine dair bir bilgi bulunmaz. Fakat ticari hayatı düzenleyen yapılan işlemlerin neticelerinin hukuki boyutlarıyla ilgili bilgi veren Türk Ticaret Kanunu (TTK) 69,70,71,72,78 numaralı maddelerinde hem kapanış tasdikinin zorunlu olduğu durumları hem de hangi defterlerin kapanış tasdikinin yapılması gerektiğini belirtir.

Bu açıklamalara göre kapanış tasdikini “Bu defterin işi bitmiştir” cümlesiyle anlatabiliriz. Kapanış tasdikinin yapılmamış defter, mahkemelerde kanıt olarak kullanılamaz ancak asıl amaç boş yapraklara ya da sonradan değiştirilmeye açık kayıtlara engel olmaktır. Defterler, görüldükleri yıldan sonra bir daha değiştirilemez.

Kapanış tasdikinin yaptırılmamasının para cezası vardır. Bu ceza 2023 için 31.096,00 TL idi.

Ancak bu cezayı kimin uygulayacağı noktasında gri alanlar bulunmaktadır. Şahsi fikrim TTK’da geçtiği için vergi müfettişlerinin kesemeyeceği yönünde olsa da görüş bildirme veya inceleme sonucunda hukuki durum başlatma adına yetkili olabilirler. TCK’ya göre ise hakimin ceza kesmesi için ise defterlerin mahkemeye sunulmuş olmasının gerektiğini ancak bu alanın herkesçe gri kaldığı ve aydınlatılmaya ihtiyaç olduğunu düşünüyorum.

Sonuç olarak kapanış tasdiki:

• Şirketin tutulması zorunlu defterlerinin mahkemelerce delil olarak kabul edilebilmesi
• İcra İflas Kanunu’na göre tacirin müflis sayılmaması ve
• Her türlü hukuki durumda ispat vesikası sayılabilmesi için gereklidir.
• Şirketin yetkilileri, yönetim kurulu açısından ise şirketin uğrayabileceği muhtemel zararların müteselsil sorumluluk nedeniyle kendilerine yansıtabileceğinden konu ile alakalı önlem almaları gerekir.

Gelir ve giderlerinizi kolayca takip edip enerjinizi işinizi büyütmeye ayırmak istiyorsanız Bizmu’yu 14 gün ücretsiz olarak deneyebilirsiniz.

Yıl sonunda kazanç sağlayan ve gelir vergisi ödemekle yükümlü olan kişi kümülatif kazancına bakarak dahil olacağı vergi dilimini kontrol etmelidir. Bir örnek ile açıklamak gerekirse, 2023 yılının Aralık ayında dahil olduğunuz gelir vergisi üzerinden ödeme yapmalı ve 2024 yılı Ocak ayı için dahil olacağınız yeni vergi dilimini öğrenmelisiniz.

2024  Vergi dilimleri nedir?

Vergi dilimleri ücretli ve ücret dışı olarak ikiye ayrılır. Ücretli vergi dilimi bir kişinin yaptığı iş karşılığı aldığı maaş üzerinden kesilecek olan vergiyi ifade eder.

Maaş, vergi dilimlerini belirlemede tek başına rol oynamaz. SGK işçi payı ve işsizlik sigortası işçi payı gibi kavramlar da hesaplamada yer alır. Ücret dışı vergi dilimi ise bir kişinin çalıştığı iş harici sağladığı gelirlerinden kesilecek olan vergidir.

Ücretliler için uygulanan 2024 gelir vergisi tarifesi

Çalışanın yaptığı iş karşılığı elde ettiği gelir üzerinden hesaplanan ücretli vergi dilimi hesaplamalarını bir tablo ile özetleyelim:

Ücret dışındaki gelirler için uygulanan 2024 gelir vergisi tarifesi

Ücret dışı, yani bir çalışanın maaşı harici elde ettiği gelir üzerinden hesaplanan gelir vergisi tarifesi ise şu şekilde:

Gelir vergisi dilimleri nasıl hesaplanır?

Gelir vergisi hesaplama işlemi değişmez fakat vergi dilimi hesaplaması yıldan yıla değişiklik gösterebilir. Maliye Bakanlığı vergi dilimi oranlarının gelir miktarına göre dağılımına ilişkin yeni bilgilendirmeler yayınlayabilir.

Öncelikle hesaplamanız gereken hangi gelir vergisi diliminde olduğunuz. “Şimdi ben hangi vergi dilimindeyim?” dediğinizi duyar gibiyiz. Bir önceki yılda elde ettiğiniz toplam gelir üzerinden hesaplama yapmanız gerektiğini unutmayın!

Vergi dilimi maaş hesaplamasını bir örnek üzerinden gerçekleştirelim. A firmasında çalışan Melis Hanım 10.000 TL brüt ücret alıyor. Melis Hanım’ın ücretli gelir vergisi dilimini hesaplamak için öncelikle işsizlik sigortası işçi payı ve SGK işçi payını hesaplayarak brüt ücretten çıkarmalıyız. 

• İşsizlik sigortası işçi payı: 10.000 x %1 = 100 TL
• SGK işçi payı: 10.000 x %14 = 1400 TL

Bu iki kesintiyi Melis Hanım’ın aldığı brüt ücretten düştüğümüzde kalan miktar gelir vergisi matrahı olacak.

• Gelir vergisi matrahı: 10.000 – 100 – 1400 = 8.500 TL

2024 yılı vergi dilimlerine göre 110.000 TL’den düşük miktarlar 1. vergi dilimine girmekte. Yaptığımız hesaplamaya göre Melis Hanım da çalışan vergi dilimlerinden %15 oranından hesaplanacak vergi diliminde bulunuyor.

Yaptığımız bu hesaplamalar sonucu Melis Hanım’ın vergi dilimi kesintisi:

• 8.500 x %15 = 1.275 TL. 

Gelir vergisi ne zaman ödeniyor?

Basit usule tabi mükelleflerin gelir vergisi ödemesi gereken zaman diğer mükelleflere göre farklı. Elde edilen kazanç basit usul ticari kazançlardan sayılıyor ise gelir vergisinin ilk taksidi şubat sonu, ikinci taksidi ise haziran sonu ödenmeli. 

Elde edilen kazanç basit usul ticari kazanç değil ise gelir vergisinin ilk taksidi mart sonu, ikinci taksidi ise temmuz sonu ödenmeli.

Gelir vergisi nereye ödenir?

Devlet, her vergi mükellefinden, elde ettiği gelir oranında gelir vergisi alır. Bu vergi devlete ödenen bir meblağ olduğundan;

• Mükellefin bağlı bulunduğu vergi dairesine
• Mükellefin ikamet ettiği bölgedeki vergi dairesine
• Anlaşmalı bankalar aracılığıyla Gelir İdaresi Başkanlığı’na ödenebilir.

Gelir vergisi ne zaman sıfırlanır?

Vergi dilimi en basit tabirle yıl sonunda sıfırlanır. Yıl boyu elde edilen gelir ile vergi dilimi artar ve kişiler aralık ayı sonunda yeni yıl için belirlenen vergi dilimlerinden hangisine dahil olduklarını kontrol ederler.

Bunun dışında vergi dilimini sıfırlayan bir diğer durum da kişinin hali hazırda çalıştığı işyerinden ayrılarak başka bir yerde çalışmaya başlamasıdır.

Gelir vergisi hakkında mutlaka bilinmesi gerekenler

Gelir vergisi hakkında mutlaka bilmeniz gerekenleri madde madde özetlersek;

• Kişi ve kurumlardan kamusal hizmetlerin devamlılığını sağlayabilmek adına alınan vergilerin ödemesi zorunludur.
• Gelir İdaresi Başkanlığı’nın belirlediği 7 farklı vergi türü var, bunlardan biri de konumuz olan gelir vergisi.
• 2024 yılı için gelir vergisi dilimleri ücretli ve ücret dışı olarak iki farklı kategoride hesaplandı.
• Vergi dilimi hesaplaması yapmak için işsizlik sigortası işçi payı ve SGK işçi payı hesaplanarak brüt maaştan düşülmeli, çıkan vergi matrahı üzerinden hesaplama yapılmalıdır.
• Sigortalı çalışanlar çalıştığı yerden ayrılıp başka bir yerde çalışmaya başladığında bu şirketin aynı işverene bağlı olmadığı durumlarda işçi vergi dilimleri sıfırlanır, aynı işverene bağlı ise sıfırlanmaz.
• Sigortalı bir çalışan askerlik veya emeklilik gibi sebeplerden ötürü işten ayrılıp yeniden aynı yerde çalışmaya başlar ise gelir vergisi sıfırlanmaz.
• Basit usule tabi mükellefler için gelir vergisi ödeme tarihleri ilk taksit şubat, ikinci taksit haziran olacak şekildedir.
• Basit usule tabi kazan harici gelir elde edenlerin gelir vergisi ödeme tarihleri ilk taksit mart, ikinci taksit temmuz olacak şekildedir.
• Gelir vergisini ikametgahınızın veya işyerinin bağlı olduğu vergi dairesine ya da anlaşmalı bankalara ödeyebilirsiniz.

Eğer siz de gelir vergisi ödemekle mükellef bir işverenseniz online ön muhasebe programınız olarak Bizmu’yu tercih edin, finansal raporlarınızı rahatça inceleyin. Üstelik Bizmu’yu 14 gün ücretsiz deneyebilirsiniz!

Sosyal devletlerde çeşitli sigorta sistemleriyle vatandaşların sağlık hizmetleri almaları ve emekli olmaları sağlanmaktadır. Bu sayede kaza, hastalık, yaşlılık gibi durumlarda yaşanabilecek bir takım mağduriyetlerin önüne geçilmesi amaçlanır. Ödenen SSK primlerinin amacı budur. Peki SSK primi nedir?

SSK primi işverenin çalışanlarının emekli olabilmesi ve sağlık hizmetlerinden yararlanabilmesi için yatırması gereken meblağın adıdır. Bu meblağın her ay işveren tarafından ödenmesi gerekir ve hesaplanması için çalışanın aldığı brüt ücret baz alınır. Ödenmesi gereken prim miktarları düzenli olarak zamlanır. Primleri ödenen kişilerin kendileri ve aileleri sağlık hizmetlerinden faydalanabilmekte, belli şartları karşılamaları durumunda da kişiler emekli olabilmektedirler.

SSK (SGK) primi nasıl hesaplanır?

İşverenin ödemesi gereken primin hesaplanmasında işçinin aylık aldığı brüt ücret baz alınır. Peki brüt ücret üzerinden SGK prim hesaplama nasıl gerçekleştirilir? İşverenin ödemesi gereken SGK primini hesaplaması için birkaç hususa dikkat etmesi gerekir.

İlk olarak işverenin belli teşviklerden yararlanması durumunda brüt maaş üzerinden ödenmesi gereken SGK prim oranları değişiklik gösterir. 2024 yılı prim hesaplamaya bakalım.

 ASGARİ ÜCRETİN NETİNİN HESABI (TL / AY) 2024

 İŞVERENE MALİYETİ (TL / AY) 2024

Gelir vergisi hesaplaması 2024:

• Brüt Asgari Ücret (Günlük tutar 666,75)	20.002,50
  Sigorta Primi İşçi Payı (%14)	2.800,35
  İşsizlik Sigortası Primi İşçi Payı ( %1)	200,03
  Gelir Vergisi	0
  Damga Vergisi	0
  Kesintiler Toplamı	3.000,38
  Net Asgari Ücret	17.002,12

Mikro Yazılım web tabanlı ön muhasebe çözümü: Bizmu

Şirketinizin muhasebe ihtiyaçları için Mikro Yazılım’ın 30 yıllık deneyimiyle geliştirdiği web tabanlı yeni ön muhasebe çözümü Bizmu ile hemen tanışın!

Bizmu ile yapabileceğiniz şeyler şunlardır:

Fatura Oluşturma: Dilediğiniz şekilde tasarladığınız faturanızı oluşturup yazdırabilirsiniz.
Hatırlatma Gönderme: Vadesi gelen faturalar için müşterilerinize hatırlatma gönderebilirsiniz.
e-Dönüşüm Modülleri: E-Fatura başta olmak üzere e-Dönüşüm kapsamındaki işlemlerinizi yapabilirsiniz.
Müşteri ve tedarikçi takibi yapabilirsiniz.
Borç ve alacak takibi gerçekleştirebilirsiniz.
Veri aktarımı yapabilirsiniz.
Ekstre oluşturabilirsiniz.
Gelir-gider takibi yapabilirsiniz.
Nakit akışınızı takip edebilirsiniz.
Kasa ve bankalarınızı tek bir platforma ekleyerek giriş-çıkış takibi yapabilirsiniz.
Tahsilat ve ödemelerinizi takip edip kaydedebilirsiniz.
Gider fişi, maaş ve vergi oluşturabilirsiniz.
Kasa takibi, çalışan takibi, gider belgesi işlemleri, satış fiyatı tanımama, tahsilat raporları, gider raporları, belirlediğiniz işlemleri otomatik tekrarlama, fatura hatırlatma ve proforma fatura takibi gibi daha pek çok işleminizi gerçekleştirebilirsiniz.

İşçi maaşları bir işletmenin en büyük gider kalemlerinden birini oluşturur. Bilhassa net ücret alan çalışanların maaşı hesaplanırken vergi ve sigorta primi de dikkate alınır. Bu iki kalem, personel maliyetini beklenenin de üzerine çıkarabilir. Peki bu maliyet nasıl hesaplanır?

Sen de personelin için nasıl maliyet hesabı yapacağını ya da çalışan başına vereceğin vergi ve prim miktarını merak ediyorsan bu yazı tam sana göre.

Brüt maaş nasıl hesaplanır?

Personel maliyetinin ilk kalemi brüt maaş ücretidir. Brüt ücret hesabı için önce net ücreti bilmeliyiz. Formülümüz şöyle olmalı:

Brüt maaş = Net maaş + (SGK işçi primi + işsizlik primi) + gelir vergisi + damga vergisi

İşçilik maliyeti nasıl hesaplanır?

İşçinin işverene maliyeti brüt maaşla sınırlı değildir. İşçilik maliyetinin basit hesabını şöyle verebiliriz:

İşçinin işverene maliyeti = Brüt maaş + SGK işveren payı

Peki her bir kalemin ayrı ayrı hesabı nasıl yapılır? Sırayla anlatalım.

Maaşlarda SGK ve işsizlik primi nasıl hesaplanır?

SGK ve işsizlik primleri belli oranlarda uygulanır. Bu oranlar brüt maaş için belirlenmiş taban ve tavan tutarlar arasında uygulanır. Örnek ile açıklamak gerekirse; tavan tutarı olan 75.060,00 TL geçilse de SGK primleri 75.060,00 TL üzerinden hesaplanır. 20.002,50 TL’lik taban tutarı ise asgari ücretin karşılığıdır.

SGK taban ve tavan tutarları:

Gelir Vergisi nasıl hesaplanır?

Çalışanlarınızın maaşları Gelir Vergisi‘ne tabidir. Bu maaşlardan kesilen Gelir Vergisi’ni işçi adına senin ödemen gerekir. Ödeyeceğin vergi tutarını aşağıdaki gibi hesaplayabilirsin:

Vergilenecek maaş tutarı = Brüt maaş – SGK işçi payı (SGK işçi primi + İşsizlik primi)
Vergi tutarı = Vergilenecek maaş tutarı x Gelir Vergisi oranı (%)

Gelir Vergisi yüzdeleri ise aşağıdaki bilgilerle saptanır.

2023 yılı ücret gelirleri için vergilenecek maaş tutarı

• 110.000 TL’ye kadar olanlar: %15
• 230.000 TL’nin 110.000 TL’si için 16.500 TL, fazlası %20
• 580.000 TL’nin 230.000 TL’si için 40.500 TL, fazlası %27
• 3.000.000 TL’nin 580.000 TL’si için 135.000 TL, fazlası %35
• 3.000.000 TL’den fazlasının 3.000.000 TL’si için 982.000 TL, fazlası %40

Asgari geçim indirimi

Asgari geçim indirimi kaldırıldı. Ancak kaldırılmadan önceki oranlar aşağıdaki gibiydi.

Asgari Geçim İndirimi  (AGİ), çalışanların kendileri haricinde bakmakla yükümlü oldukları aile bireyleri için verilen, maaşın asgari geçimin sağlanacağı bölümün gelirden düşülerek vergi dışı bırakılmasıdır. AGİ ile elde edilen gelirin bir bölümü istisnaya tabi tutulmuş olur. Hesaplanan tutar işçinin medeni durumu, varsa eşinin iş durumu ve yine varsa çocuk sayısına göre değişir. AGİ 2020 yılında 220,73 TL ve 375,23 TL arasında değişmektedir.

Asgari ücretli bir çalışanın işverene maliyeti ne kadar?

Asgari ücreti maaş ve işveren maliyeti olarak hesaplayalım:

Asgari ücretli maaş hesaplaması (2024 Ocak)

• Brüt Asgari Ücret: 20.002,50 TL
• SGK İşçi Primi (%14): 2.800,35 TL
• İşsizlik İşçi Primi (%1): 200,03 TL
• Gelir Vergisi Matrahı: 17.002,12 TL
• Gelir Vergisi: 0 TL
• Damga Vergisi: 0 TL
• Net Ödenen (Elde Kalan): 17.002,12 TL

İşverene toplam maliyeti (2024 Ocak)

• Asgari Ücret (Brüt): 20.002,50 TL
• SGK İşveren Payı (%15,5): 3.100,39 TL
• İşsizlik İşveren Payı (%2): 400,05 TL
• İşverene Toplam Maliyet: 23.502,94 TL

Personel maliyeti hesaplama örneği

Bir çalışanın net 20.000 TL maaş alıyorsa bu çalışanın sana maliyetini 2023 yılı Ocak ayı itibarıyla aşağıdaki şekilde hesaplayabilirsin. Net ücret üzerinden anlaştıysan kümülatif gelir vergisi dilimi aylar geçtikçe artar; bu da brüt maaş ile toplam işveren maliyetini yükseltir. 2023’ün Ocak ayında 31.953,41 TL olan ücret, 2023 Aralık ayında 36.420,98 TL olur. Yıllık toplam maliyet ise 416.065,78 TL‘yi bulacaktır. Tüm bu işlemleri maaş programı veya işçi maaşı hesaplama programı ile kolayca yapabilirsin. Personel maaşı takibini ön muhasebe programı ile rahatça yapabilirsin.

Maaş hesaplaması (Net 10.000 TL – 2024 Ocak)

• Gelir vergisi: 10.000 x %15 = 1.500 TL
• Damga vergisi: 10.000 x binde 7,59 = 75,9 TL
• Kesintiler toplamı: 2.605,9 TL
• Net maaş: 10.000 – 1.845,54 = 7.394,1 TL

Toplam işveren maliyeti (2024 Ocak)

• Asgari Ücret Tespit Komisyonu’nun kararı uyarınca yeni yapılan asgari ücret zammı ile birlikte 1 Ocak tarihinden itibaren 2024 asgari ücret işveren maliyeti, 23.502,94 TL olmuştur.

%5 SGK indirimi

Eğer belli koşulları karşılarsan işveren hissesine uygulanan 5 puanlık indirimden yararlanabileceğini biliyor muydun? Bu indirimden yararlanmak için herhangi bir başvuruda bulunmana gerek yok. Aşağıdaki şartları yerine getirdiğin aylar için muhasebecin aylık SGK bildiriminde bulunup gerekli işlemleri gerçekleştirerek söz konusu indirimi almanı sağlayabilir:

• Çalışanlarının aylık prim ve hizmet belgelerini yasal süreleri içerisinde Sosyal Güvenlik Kurumu’na (SGK) vermek
• Çalışanlarına ait sigorta primlerinin sigortalı hissesine isabet eden tutarı ile hazinenin karşılamadığı işveren hissesine ait tutarı yasal süresinde ödemek

Bu koşullarla birlikte SGK’ya prim, idari para cezası ve bunlara ilişkin gecikme cezası ya da gecikme zammı borcun bulunmamalı.

%5 puanlık indirimle çalışan maliyetinde tasarruf

O halde yazımızı bitirmeden yukarıdaki örneğe %5 indirim uygulayalım. İndirimle birlikte SGK işveren payı (%20,5) yerine (%15,5) üzerinden Ocak ayında 652,11 TL indirim ile 5.347,31 TL yerine 4.043,09 TL olarak hesaplanacak ve bu çalışandan yıllık tasarrufunuz 16.982,27 TL olacaktır.

Gelir ve giderlerinizi kolayca takip edip enerjinizi işinizi büyütmeye ayırmak istiyorsanız Bizmu’yu 14 gün ücretsiz olarak deneyebilirsiniz.